Klimaatverandering is een ‘hot issue’. Gemeenten en provincies raken meer en meer doordrongen van de noodzaak om aandacht te besteden aan dit probleem met mogelijk grote gevolgen. Overheden worden daartoe ook opgeroepen door burgers en maatschappelijke organisaties.
Gemeenten en provincies zijn direct en indirect al bezig met klimaat- en CO2-beleid. Te denken valt aan het BANS-klimaatconvenant, duurzame- energieprojecten en stimulering van openbaar vervoer. Wat vaak nog ontbreekt is een overzicht van de CO2-uitstoot, inzicht in de potenties voor CO2-reductie en een afweging van de kosten versus resultaat. Een gestructureerde aanpak kan de effectiviteit en efficiëntie van de inspanningen van overheden vergroten.
Daarnaast zal bij overheidsorganisaties, nadrukkelijker aan de orde komen, waar men zich op wil en kan richten. Is dat de eigen organisatie of zijn dat de bedrijven, organisaties en burgers waar men middels beleid, inkoop van producten en diensten, vergunningverlening en wet- en regelgeving invloed op heeft?
Bij overheidsorganisaties komen, net als bij bedrijven en non-profit organisaties, ook vragen aan de orde als: hoeveel CO2-uitstoot veroorzaken we per jaar, welke bedrijfsprocessen hebben de grootste bijdrage en waar liggen aangrijpingspunten voor vermindering of compensatie?
Natuurlijk is een voorbeeldfunctie van een overheidsorganisatie belangrijk. Door actief aan de slag te gaan met CO2-reductie schept u een ‘ klimaat’ waarin doelgroepen uw voorbeeld volgen. Tevens kunt u gemakkelijker voorwaardenstellend zijn naar burgers en bedrijven. Voor gemeenten en provincies is het van belang een goede afweging te maken welke rol men wil en kan spelen op dit gebied.
De wijze om te komen tot een gestructureerde aanpak van de reductie van de CO2-uitstoot van een provincie of gemeente is in onderstaande figuur weergegeven.
CO2-uitstoot van de eigen organisatie
Voor het vaststellen van de CO2-uitstoot van de eigen gemeentelijke of provinciale organisatie wordt gekeken naar:
- directe energieverbruik van gebouwen;
- installaties en buitenverlichting;
- mobiliteit van ambtenaren (woonwerk- en zakelijk verkeer)
- ingekochte goederen en diensten, transport van goederen, het indirecte energieverbruik van gebouwen en de inrichting;
- de hoeveelheid geproduceerd afval.
De vaststelling vindt plaats op basis van door de organisatie aangeleverde getallen in combinatie met algemeen gehanteerde kengetallen voor de CO2-uitstoot.
CO2-uitstoot van de gemeente of provincie Voor het vaststellen van de CO2-uitstoot van de gemeente of provincie wordt gekeken naar:
- energieverbruik van huishoudens en bedrijven;
- energieverbruik voor mobiliteit en transport binnen de gemeente- of provinciegrenzen;
- energieverbruik van burgers en bedrijven door inkoop van producten, grondstoffen en diensten en gebruik van transportmiddelen;
- de hoeveelheden door huishoudens en bedrijven geproduceerd afval.
De vaststelling gebeurd op basis van door de organisatie aangeleverde basis kengetallen van de gemeente of provincie in combinatie met algemeen gehanteerde kengetallen voor de CO2-uitstoot. Op basis van deze eerste inventarisatie kan later besloten worden tot een meer gedetailleerde inventarisatie. Afhankelijk van de gewenste diepgang en detaillering zijn hiervoor verschillende mogelijkheden.
Bepaal doelen en ambities
De CO2-uitstoot van de eigen organisatie wordt afgezet tegen die van de gemeente of provincie in totaal. Daarnaast wordt gekeken naar de aangrijpingsmogelijkheden en middelen om daadwerkelijke reducties in CO2-uitstoot te realiseren. Tevens wordt een inventarisatie gemaakt van alle lopende of geplande activiteiten met een mogelijke impact op de CO2-uitstoot.
In één of meerdere bijeenkomsten met sleutelpersonen van de gemeente of provincie wordt een basis gelegd voor de formulering van de doelen en ambities.
Plan van aanpak en communicatieplan
Op basis van de discussies en inventarisaties wordt een plan van aanpak opgesteld waarin de doelen en ambities van de gemeente of provincie staan beschreven en de activiteiten die uitgevoerd gaan worden. In het plan van aanpak worden ook de communicatieactiviteiten beschreven. Deze hebben zowel betrekking op de beïnvloeding van partijen als informatieverstrekking aan maatschappelijke actoren over de inspanningen van de overheidsinstantie. Op deze wijze kunt u naar uw omgeving zichtbaar maken dat u zich inzet voor het klimaat.
